Kırcaali’de sosyal konutlarda yaşayan kiracılar, üç yıllık kira sözleşmelerinin sona ermesi nedeniyle konutlardan çıkarılacak olmalarına tepki göstererek protesto düzenledi.
Protesto, Kırcaali’nin „Studen Kladenets“ semtindeki belediyeye ait sosyal konutların önünde başladı ve ardından Kırcaali Belediyesi binası önünde devam etti. Protestocular arasında sağlık sorunları bulunan kişiler ile sağlık problemi yaşayan çocukları olan ailelerin de bulunduğu belirtildi.
Kiracılar, konutları boşaltmaları için kendilerine 14 günlük süre verildiğini ve düşük gelirleri nedeniyle serbest piyasadaki kiraları karşılayabilecek durumda olmadıklarını ifade etti. Tahliye sürecinin gerekçesi, proje kapsamında belirlenen azami üç yıllık konaklama süresinin sona ermesi olarak açıklandı.
Protesto sırasında Kırcaali Belediye Başkanı Erol Mümün vatandaşlarla görüşerek onları belediye binasına davet etti. Mümün, burada yapılacak görüşmede yasal çerçevede bir çözüm aranacağını söyledi. Belediye Başkanı Mümün, protestocular ve basın mensupları karşısında yaptığı açıklamada mevcut düzenlemelerin kira sözleşmelerinin uzatılmasına izin vermediğini belirtti. Sosyal konutların Avrupa Birliği programı kapsamında, belirli kurallar çerçevesinde oluşturulduğunu ifade eden Mümün, şunları söyledi:
„Mevcut kurallar çerçevesinde sözleşmelerin uzatılması mümkün değil. Kendilerine daha yerleştikleri ilk günden itibaren bu konutların sosyal konut olduğu ve üç yıllık belirli bir süre için tahsis edildiği bildirildi. Biz sadece kurallara uyuyoruz. Yardım etmek istesek bile, isteğimiz ve imkânlarımız hukuka uygun ve Bulgaristan mevzuatı çerçevesinde olmak zorunda.“
Belediyenin açıklamalarına rağmen protestocular, konutlardan çıkarılmaları halinde barınacak yer bulamayacakları yönündeki endişelerini dile getirdi. Daha sonra belediye binasına çıkarak Belediye Başkanı ve ekibiyle görüşme gerçekleştirdi.
Sosyal konut sakinlerinden Stanka Delçeva, HABERBG’ye yaptığı açıklamada, dört aydır konutta yaşadığını belirterek düşük gelirleri nedeniyle başka bir yerde ev kiralamalarının mümkün olmadığını söyledi. Delçeva,
„Sonunda yaşayacak bir yerimiz kalmayacak. Özel olarak ev kiralamaya geldik ama çok pahalı. Sözleşmenin bizim adımıza devam etmesini istiyoruz. Emekli maaşları düşük, yaşayacak yerimiz yok. Artık evsiziz“ dedi.
İki kız kardeş olarak yaşadıklarını belirten Delçeva, anne ve babalarının hayatını kaybettiğini ve kendilerine yardım edecek kimsenin bulunmadığını ifade ederek sözleşmenin yenilenmesini ve sosyal konutta yaşamaya devam etmek istediklerini söyledi.
Sözleşmesi sona eren kiracılardan Gürel Ahmedov ise sekiz kişi olduklarını belirterek yaşadıkları durumdan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Ahmedov,
„Sözleşmem sona erdi. Sekiz kişiyiz. Birbirimizle iyi geçiniyoruz. Burayı seviyorum. Bulgaristan’ı seviyorum. Buradan çıkarsak sokakta uyuyacağız. Çıkmayacağız. Bütün Avrupa ve bütün dünya bunu görsün. Demokrasi değil mi? Bizi neden çıkaracaklar? Kış yaklaşırken insanları nasıl sokağa atacaklar?“ ifadelerini kullandı.
Ahmedov, Belediye Başkan Yardımcısı Veselina Tihomirova ile de görüştüklerini, kendilerine konunun Sofya’ya bağlı olduğunun söylendiğini belirterek sosyal konutlarda kalma süresinin üç yılla sınırlandırılmamasını ve yetkililerin taleplerini dikkate almasını istedi.
Kırcaali Belediyesi’nden sosyal konutlarla ilgili açıklama
Kırcaali Belediyesi, protestonun ardından üç yıllık kira sözleşmeleri sona eren sosyal konut sakinlerinin durumuna ilişkin resmi bir açıklama yaptı.
Belediyenin verdiği bilgilere göre, „Kırcaali’de Sosyal Konutların İnşası“ projesi, 2014-2020 dönemine ait „Büyüme için Bölgeler“ Operasyonel Programı kapsamında hayata geçirildi. Projenin temel amacı, uygun altyapı sağlanarak Kırcaali Belediyesi sınırları içinde yaşayan savunmasız ve dezavantajlı grupların sosyal katılım ve entegrasyonunu desteklemek olarak belirlendi.
Proje kapsamında Kırcaali’de eski Yapı Teknik Lisesi yurdu binasında sosyal açıdan savunmasız gruplar için 69 sosyal konut oluşturuldu. Bunların 55’i iki odalı, 14’ü ise üç odalı dairelerden oluşuyor.
Projenin hedef grubu, Kırcaali Belediyesi sınırları içinde yaşayan savunmasız, azınlık ve düşük gelirli gruplar ile diğer dezavantajlı kesimlerden 210’un üzerinde kişiyi kapsıyor. Belediyeye göre sosyal konutlarda, kendi maddi imkânlarıyla temel ev eşyası ve donanımını karşılayamayan kişilerin barınabilmesi için gerekli koşullar oluşturuldu. Konutlara mutfak dolapları, masa, sandalye, yatak ve gardırop gibi temel eşyalar sağlandı.
Sosyal konutlarda üç yıllık süre sınırı
Belediyenin açıklamasında, sosyal konutlarda kira sözleşmesinin üç yıldan uzun olamayacağı belirtildi. Bu sürenin, savunmasız grupların sosyalleşmesi ve topluma yeniden entegre edilmesi, barınma ve sosyal katılım ihtiyaçlarının karşılanması için yeterli bir dönem olarak belirlendiği ifade edildi. Üç yıllık sürenin sona ermesinin ardından konut tahsis sözleşmesinin uzatılamayacağı ve kişinin takip eden 10 yıl içerisinde yeniden sosyal konut sözleşmesi yapamayacağı kaydedildi.
Sosyal konutlarda kira bedelinin, Kırcaali Belediye Meclisi’nin 17 Temmuz 2017 tarihli 164 sayılı kararı doğrultusunda metrekare başına 0,29 avro veya 0,57 leva olarak belirlendiği bildirildi.
Belediyeye göre sosyal konut başvuruları Kasım 2022’den itibaren kabul edilmeye başlandı. Başvuruda, evsiz kişiler ile çok kötü yaşam koşullarında bulunan ve kendi konutuna sahip olmayan kişiler öncelikli gruplar arasında yer alıyor. Ayrıca çocuklu aileler, reşit olmayan ebeveynler, çok çocuklu aileler, sağlık sorunları veya engeli bulunan çocukları olan aileler ile yoksulluk ve sosyal dışlanma riski taşıyan kişiler de proje kapsamında başvuru yapabiliyor.
Belediyenin verilerine göre 1 Ocak 2025 ile 30 Kasım 2025 tarihleri arasında sosyal konutlara yerleşmek amacıyla 23 başvuru yapıldı. Başvurular komisyon tarafından incelendi ve bunlardan 10 hane sosyal konutlara yerleştirildi.
Belediyenin açıklamasına göre mevcut durumda sosyal konutlarda toplam 30 hane yaşıyor.
Kırcaali Belediyesi, sosyal konutların da belediye konutları gibi Belediye Mülkiyeti Yasası hükümlerine tabi olduğunu belirtti. Ancak sosyal konutların kiraya verilmesinin eğitim, sağlık, sosyal katılım ve istihdam alanlarındaki sosyal hizmetleri içeren bir „sosyal paket“ ile bağlantılı olduğu ifade edildi.
Belediye, sosyal konutların sürekli ikamet amacıyla değil, belirli bir süre için barınma ve yeniden entegrasyon amacıyla tahsis edildiğini vurguladı.
Sekiz sözleşmenin süresi doldu
Belediyenin açıklamasına göre 31 Ağustos 2026 itibarıyla sekiz sosyal konut sözleşmesinin süresi doldu. Bu konutlarda yaşayan kiracılara, ilgili yönetmeliğin 32. maddesinin 3. fıkrası uyarınca konutları boşaltmaları için bir aylık ön bildirim gönderildi.
Belediye, ilgili yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasına göre kira sözleşmesinin üç yıldan uzun olamayacağını ve üç yıllık sürenin ardından sözleşmenin uzatılamayacağını yineledi.
Açıklamada, üç yıllık sürenin sosyal konut projesinin Avrupa Birliği tarafından finanse edilmesi için getirilen zorunlu şartlardan biri olduğu belirtildi. Belediye, sekiz konutta yaşayan kişilerin her biri için bireysel değerlendirme yapıldığını ve alternatif seçeneklerin araştırıldığını ifade ederek, mevcut mevzuat kapsamında kira sözleşmelerinin uzatılmasına yasal olarak imkân bulunmadığını bildirdi.
