Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Gılıb Donev, 2026 Devlet Bütçesi Tasarısı'nı tanıtırken hükümetin bütçe açığını 2026 yılında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) yüzde 5,7'sine düşürmeyi, 2028 yılında ise yüzde 3 seviyesine indirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Donev, bunun kamu maliyesinde yıllardır biriken gelir-gider dengesizliklerinin giderilmesine yönelik ilk adım olduğunu belirtti.
"2028 yılında bütçe açığını GSYİH'nin yüzde 3'üne indirmeyi hedefliyoruz. Mali iyileşmenin ilk adımı olarak 2026 yılında öngörülen yüzde 7,4'lük açığı çeşitli önlemlerle yüzde 5,7'ye düşürmeyi amaçlıyoruz" dedi.
Maliye Bakanı, devlet maliyesindeki mevcut durumun yıllardır gelirlerden daha hızlı artan harcamaların sonucu olduğunu ifade etti.
"Gelirler uzun zamandır harcamaların gerisinde kaldı" diyen Donev, Avrupa Komisyonu'nun da Bulgaristan'da aşırı bütçe açığı bulunduğu yönündeki tespitleri doğruladığını söyledi.
Durumu aile bütçesine benzeten Donev, "Aşırı bütçe açığı, maaş günü gelmeden on gün önce paranızın tükenmesi demektir" ifadelerini kullandı.
Donev, hükümetin mali disiplin sağlarken vatandaşların haklarını ve gelirlerini koruyacağını vurguladı. "Ne hakları geri alacağız ne de gelirleri düşüreceğiz" dedi.
Bütçede yer alan en önemli önlemlerden biri ise devlet memurlarının sigorta primlerine kademeli olarak katkı sağlaması olacak. Buna göre, 1 Ağustos 2026'dan itibaren devlet memurlarının sosyal güvenlik primlerinde işveren-devlet ve çalışan oranı yüzde 80'e yüzde 20 olacak. 2027 yılının başından itibaren ise bu oran özel sektörde olduğu gibi yüzde 60'a yüzde 40 seviyesine getirilecek.
Donev, net maaşlarda herhangi bir düşüş yaşanmaması için gerekli telafi mekanizmalarının uygulanacağını belirtti. Maliye Bakanı ayrıca, asgari ücretin dondurulacağı yönündeki iddiaları da reddetti.
"Bu tamamen doğru değil. 2026 yılı için asgari ücret mevcut mekanizmaya göre zaten belirlenmiş durumda" dedi.
Donev, Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı ile sosyal tarafların 2027 yılı için yeni bir asgari ücret belirleme mekanizması üzerinde çalışacağını söyledi.
Bütçenin gider tarafında seçimle gelen görevliler ve bazı kamu şirketlerinin yönetim kadroları dahil olmak üzere birçok maaş kalemindeki otomatik artışların sınırlandırılması öngörülüyor. Bu yolla 2026 yılında yaklaşık 564 milyon avro tasarruf sağlanması hedefleniyor.
Hükümet, mali konsolidasyon sürecine rağmen sağlık, eğitim ve kültür alanlarına ek kaynak ayırmayı planlıyor. Belediyelerin yatırım programlarının sürdürülmesi için de kaynak sağlanacak. Biriken belediye proje borçlarının ödenmesi amacıyla 600 milyon avro ayrıldı.
Gelirleri artırmaya yönelik önlemler kapsamında ise:
1 Ağustos 2026'dan itibaren azami sigorta gelir tavanı 2.300 avroya yükseltilecek,
Bazı sektörlerde asgari sigorta prim matrahları artırılacak,
Vinyet ücretlerine yüzde 30 zam yapılacak,
Elektronik ücret toplama (TOL) sisteminin kapsamı genişletilecek.
Ayrıca kayıt dışı ekonomi ve kumar sektörüne yönelik yeni denetimlerle ek gelir elde edilmesi hedefleniyor.
Bütçe tasarısına göre 2026 yılında devlet gelirlerinin 49,56 milyar avroya, harcamaların ise 56,8 milyar avroya ulaşması bekleniyor. Bu da yaklaşık 7,2 milyar avroluk bütçe açığına ve GSYİH'nin yüzde 5,7'sine karşılık geliyor.
Donev, kamu borcunun 2026 yılı sonunda 37,7 milyar avroya ulaşmasının beklendiğini, bunun da GSYİH'nin yüzde 30,1'ine denk geldiğini söyledi. Kamu borcunun 2027'de 44,7 milyar avroya, 2028'de ise 50,5 milyar avroya çıkması öngörülüyor.
2026 yılı sonunda Mali Rezerv'in asgari büyüklüğünün 2,6 milyar avro olması planlanıyor.
Ekonomik büyümenin yüzde 2,9 seviyesinde olduğunu belirten Donev, bu oranın mevcut harcama artışlarını karşılamaya yetmediğini ifade etti.
"Zorlu bir dönemden geçeceğiz ancak bunu başarabiliriz. Ne kadar akılcı ve adil davranırsak kamu maliyesinin toparlanmasının süresi ve maliyeti de o kadar kabul edilebilir olacaktır" dedi.
