Balkanlar'da Adalet, Haklar, Kültür ve Dayanışma Derneği (BAHAD), Bulgaristan'da Devlet Güvenliği (DS) arşivlerini inceleyen ve kamuoyuna açan Dosyalar Komisyonu'nun kapatılmasını öngören 2026 Devlet Bütçesi Yasa Tasarısı'na sert tepki gösterdi. Dernek, Parlamento'nun Bütçe ve Maliye Komisyonu ile İç Güvenlik ve Kamu Düzeni Komisyonu'na sunduğu resmi görüşte, söz konusu düzenlemenin tarihi gerçeklerin ortaya çıkarılmasını engelleyeceği, mağdurların adalet arayışına zarar vereceği ve devlet arşivlerine erişimi riske atacağı uyarısında bulundu.
Dernek Başkanı Safiye Yurdakul imzasıyla sunulan görüşte, Dosyalar Komisyonu'nun kapatılmasının yalnızca idari bir değişiklik olmadığı vurgulanarak, "Bu girişim idari bir karar değil, mağdurların ve ailelerinin insan onuruna yönelik doğrudan bir saldırıdır" ifadelerine yer verildi.
"Çocukluğum Devlet Güvenliği tarafından elimden alındı"
Safiye Yurdakul, parlamentoya hitaben kaleme aldığı metinde, sadece bir sivil toplum kuruluşunun başkanı olarak değil, aynı zamanda komünist rejimin mağduru bir ailenin ferdi olarak konuştuğunu belirtti.
Yurdakul, babası Aliş Ahmedov'un 1984-1987 yılları arasında hiçbir mahkeme kararı olmadan Belene Toplama Kampı'na gönderildiğini hatırlatarak, henüz 9 yaşındayken Devlet Güvenliği'nin baskılarıyla yüzleştiğini anlattı.
"Babama adını, dilini, kültürünü ve Müslüman kimliğini inkâr etmediği için işkence yapılırken, ben çocukluğumu hukuksuzluk ve devlet baskısı altında geçirdim." diyen Yurdakul, ailesinin zorunlu göç, sürekli takip ve sistematik baskılara maruz kaldığını ifade etti.
"Komisyonun kapatılması tarihi gerçeğe darbe olur"
BAHAD, Dosyalar Komisyonu'nun 2007 yılında, komünist rejimin sona ermesinden yaklaşık 17 yıl sonra kurulduğunu hatırlatarak, bugüne kadar yürütülen çalışmaların henüz tamamlanmadığını belirtti.
Dernek, "Komisyon görevini tamamladı" yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunarak, bugün devletin kilit kademelerinde görev yapan kişilerin eski Devlet Güvenliği bağlantılarının ortaya çıkarılması sürecinin hâlen devam ettiğini kaydetti.
Açıklamada, "Gerçek tam anlamıyla ortaya çıkarılmadan Komisyonun kapatılması, faillerin fiilen affedilmesi ve geçmişin üzerinin örtülmesi anlamına gelir" değerlendirmesi yapıldı.
"Arşivlerin devri yeni riskler doğuracak"
BAHAD, Komisyonun görevlerinin Devlet Arşivleri Ajansı'na devredilmesinin hem ekonomik hem de hukuki açıdan sakıncalar doğuracağını savundu.
Açıklamada, arşivlerin taşınmasının ilave maliyetler oluşturacağı, Komisyon uzmanlarının sahip olduğu özel bilgi birikiminin kaybedileceği ve idari karmaşa yaşanabileceği belirtildi.
Dernek ayrıca, 1990-1991 yıllarında eski İçişleri Bakanı Atanas Semerciev döneminde 144 binden fazla Devlet Güvenliği dosyasının yasa dışı şekilde imha edildiğini hatırlatarak, yeni düzenlemenin benzer endişeleri yeniden gündeme getirdiğini ifade etti.
"Arşivler sadece belgeler değil"
BAHAD, Devlet Güvenliği arşivlerinin yalnızca resmi evraklardan ibaret olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Biz, baskı gören ailelerin çocukları ve torunları için bu arşivler yalnızca kâğıt değildir; yakınlarımızın yaşadığı acıların ve totaliter rejimin işlediği suçların tek somut kanıtıdır."
Dernek, arşivlere erişimin sınırlandırılmasının mağdurların hakikate ulaşma hakkını ihlal edeceğini ve bunun demokratik hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmayacağını belirtti.
Tasarıdaki 8. maddenin geri çekilmesi istendi
BAHAD, Bulgaristan Parlamentosu'na çağrıda bulunarak, 2026 Devlet Bütçesi Yasa Tasarısı'nda Dosyalar Komisyonu'nun kapatılmasını öngören 8. maddenin tamamen geri çekilmesini talep etti.
Dernek, tarihi hafızanın korunmasının, komünist dönemin mağdurlarına karşı devletin en temel sorumluluklarından biri olduğunu belirterek, hakikatin ortaya çıkarılması sürecinin kesintiye uğratılmaması gerektiğini vurguladı.
